dinsdag 8 maart 2011

Transvetten en de ongezonde waarheid

Hier volgt een helemaal niet leuk verhaaltje over transvetten en de reden dat ik ze mijd.

Transvetten zijn bewerkte vetten. We weten natuurlijk inmiddels allemaal al dat er goede en slechte vetten bestaan: verzadigde en onverzadigde vetten. Goede vetten zitten bijvoorbeeld in avocado, olijfolie, vette vis, noten en zaden, lijnzaadolie. Slechte vetten treffen we bijna allemaal aan in dierlijke producten zoals vlees en kaas maar zitten ook in chocola en palmolie. Je herkent ze aan het feit dat ze vast worden als ze in de koelkast staan. Van de slechte vetten slibben onze aderen dicht en krijgen we cholesterolproblemen.

Natuurlijk is dat een beetje kort door de bocht, want in vlees zitten ook eiwitten die we nodig hebben dus is niet elke verzadigde vet een verboden heerlijkheid. Het gaat om de verhouding tussen wat we aan verzadigde en onverzadigde vetten nuttigen. En die verhouding is geheel uit balans want jammer genoeg zijn juist de slechte vetten vaak goedkope vetten en daarom wordt juist dat in veel producten gestopt om ze bijvoorbeeld langer houdbaar te maken. Naast goed (onverzadigd) en fout (verzadigd) hebben we nog een vetsoort waar we niet omheen kunnen en dat zijn transvetten.

Transvetten zijn bewerkte vetten, hartstikke fabrieksmatig gemanipuleerd en daardoor voor je lijf niet goed herkenbaar meer en moeilijk af te breken. Van oorsprong zijn het plantaardige vetten en dus onverzadigd maar door hun bewerking veranderen ze in iets compleet anders. Transvetten zijn vetten die eigenlijk vloeibaar blijven (ook als ze in de koelkast staan) maar die in bewerkte toestand hard worden, ze worden daarom ook wel geharde vetten genoemd. Ze worden gestopt in halvarine en margarine, fabrieksbrood (dus uit je eigen supermarkt), koek, cake, gebak, pizza, snacks, crackers, bouillonblokjes, kant en klare sausmixen, bak- en braadvetten (frituurvet) om ze langer houdbaar te maken. Deze vetten zijn veel goedkoper dan de gezondere vetten en worden dus puur uit kostenoverwegingen gebruikt. Transvetten zijn weliswaar van plantaardige oorsprong maar door de verharding is er niets natuurlijks meer aan. Zonnebloemolie, raapolie, sojaolie worden smeerbaar als je het verhardt en niet ranzig en zijn daarom reuze interessant voor fabrikanten. Het zorgt er namelijk voor dat producten enorm lang houdbaar blijven. Dat is dus de reden dat de lekkere en goedkope cake die je in de supermarkt koopt zo lang houdbaar is. Wedden dat er transvetten in gestopt zijn?

Nu denk je misschien, ja en? Wat moet ik met die kennis? Aan transvetten kleven een heleboel nadelen, zoals het vatbaar worden voor ontstekingen. Omdat je lichaam transvetten niet herkent, kan het dus ook niet afgebroken worden en hoopt het zich op. Nou moet ik natuurlijk gigantisch opletten met wat ik schrijf, maar er kunnen relaties zijn tussen het eten van veel transvetten (omega 6 vetten) en zwaarlijvigheid, ontstekingen en borstkanker, ook verhoogt het je slechte cholesterol en dat leidt weer  tot hart- en vaatproblemen.

De overheid treedt hier tot nu toe nauwelijks tegen op, al zijn er wel initiatieven van consumenten geweest om het toevoegen van transvetten te beperken dan wel te verbieden. In Denemarken heeft dat al resultaat: daar is het gebruik van transvetten in de levensmiddelenindustrie verboden. Ook is dat al zo in sommige delen van de VS, sinds 2007. Hier helaas nog niet. Je moet dus goed zelf opletten en keuzes maken. Ikzelf heb nog geen halvarine gevonden in de super waar geen transvetten in zitten. Wel in biologische winkels. Vind je dat te duur, probeer dan eens gewoon roomboter, dat zit weliswaar vol met verzadigde vetten maar is wel onbewerkt.

Net als in mijn stukje over E’tjes wil ik benadrukken dat je heus niet dood neervalt na het eten van één verdwaalde transvet. Het gaat volgens mij om de combinatie van alle troep bij elkaar in het eten: de e’tjes, de transvetten, de suikers waar ze niet horen. Ons eten is zo verschrikkelijk bewerkt dat er niets natuurlijks meer aan is. Veel mensen die op hun gezondheid letten zeggen daarom wel dat ze als norm hebben dat ze het voedsel zo min mogelijk bewerkt eten. Je hoort mensen ook wel eens zeggen dat ze niets willen eten waarvan grootmoeder het etiket niet begreep. Eet zoveel mogelijk producten die niet zijn volgestopt met transvetten om ze langer houdbaar te maken. Eet ook dierlijke producten afkomstig van dieren die ook natuurlijk voer kregen in plaats van voedsel volgepropt met antibiotica en verkeerde vetten. Want dat komt allemaal in jouw lijf terecht.

Hoe herken je een transvet? Ze zijn soms in vermomming! Er staat niet altijd op het pak transvet. Het is ook te herkennen als geharde vetten, soms staat er gedeeltelijke geharde vetten, gehydrogenereerde vetten, plantaardig vet. Schokkend is dat zelfs het etiket niet altijd eerlijk is. Er schijnt in de VS een regel te zijn dat als de fabrikant minder dan 0,5 gram transvet in het product stopt, op het etiket mag staan: bevat 0 gram transvet. In Nederland is het zo dat als er minder dan 1 gram in zit, het niet hoeft te woren vermeld.

Wat kun je doen?
  • Laat je informeren
  • Lees altijd het etiket
  • Koop zoveel mogelijk vers
  • Vermijd fastfood en gefrituurde zooi
  • Ga voor biologisch
  • Kies voor zo min mogelijk bewerkt
  • Gebruik je gezonde verstand, ga niet af op gezondheidsclaims en mooie plaatjes op de verpakking.
Heb je tijd, bekijk dan eens dit filmpje op youtube, duidelijker kan niet (geen enge beelden hoor):

Bronnen?
Internet:

Boeken:
Antikanker. Een nieuwe levensstijl van Dr David Servan-Schreiber
Eet jezelf mooi, slank en gelukkig van Amber Alberda